El mundo

"Un hombre del pueblo de Neguá, en la costa de Colombia, pudo subir al alto cielo.

A la vuelta, contó. Dijo que había contemplado, desde allá arriba, la vida humana. Y dijo que somos un mar de fueguitos.

- El mundo es eso -reveló-. Un montón de gente, un mar de fueguitos.

Cada persona brilla con luz propia entre todas las demás. No hay dos fuegos iguales. Hay fuegos grandes y fuegos chicos y fuegos de todos los colores. Hay gente de fuego sereno, que ni se entera del viento, y gente de fuego loco, que llena el aire de chispas. Algunos fuegos, fuegos bobos, no alumbran ni queman; pero otros arden la vida con tantas ganas que no se puede mirarlos sin parpadear, y quien se acerca, se enciende."

El Libro de los Abrazos, Eduardo Galeano. Siglo XXI, 1989.

Viaje al centro (y sus peligros)

Una jaula de grillos. En eso parece que se ha convertido el partido popular en los últimos dos meses, y así parece que seguirá hasta que se celebre el XVI. congreso popular. El indiscutible líder de hace tres meses, el elegido por el guía espiritual del partido, es ahora el discutido por todos, el problema en lugar de la solución.


Cuando Aguirre salió a la palestra como alternativa oficiosa – a día de hoy sigue sin ser oficial – a Mariano Rajoy, el debate sucesorio en la dirección del partido parecía algo personal, un quítate tú para ponerme yo, un debate a primera vista carente de reflexión ideológica. Más que ideológica, la reflexión parece haber sido estratégica, pero desde luego los movimientos de estas últimas semanas han provocado que florezcan las dos alas del partido: por un lado, la que definen sus estatutos, es decir el centro reformista; por otro lado, la ultraderecha, nunca oficial pero siempre presente.


Mariano Rajoy heredó hace ocho años un equipo acomodado en la política del todo vale, protegido hasta entonces por una mayoría absoluta. Todo valía frente a los nacionalismos porque, a diferencia de 1996, ya no hacía falta su apoyo para gobernar. Así creó el PP la imagen antipática que hoy tiene y que le impediría pactar con cualquier partido minoritario. El fracaso de 2004 se explicó con la teoría conspiratoria del 11 – M, el legado de Aznar no se puso en duda y los partidarios de la política marrullera pudieron seguir ejerciendo a sus anchas.


En 2008 ya no había conspiraciones de por medio, y la segunda derrota popular hubo que asumirla, a diferencia de cuatro años atrás, de puertas para adentro. Rajoy debió dar con la fórmula secreta – le ha costado años, o dos derrotas hacen pensar mejor que una – de que su partido crea, además de simpatías, muchas antipatías. Que muchos de los votos recibidos por los socialistas son votos contrarios al PP, y que ese odio creado hacia su partido tiene su origen en los años en que los nacionalismos periféricos eran criminales per se. Tarde, pero lo ha visto. De ahí que la ya famosa ponencia política quiera limar asperezas con los nacionalismos, porque sin ellos, volver a gobernar sería soñar con la mayoría absoluta. En esta lectura centrista de Rajoy se sitúan sus últimos movimientos (Acebes y Zaplana desaparecen de la escena política, Gallardón tendrá algún cargo de importancia en la dirección etc.), y en respuesta a esta lectura se entiende la hornada de críticos que le han salido al gallego. Alianza Popular se fundó como una federación de pequeños partidos conservadores con dirigentes franquistas y, a pesar de su refundación como Partido Popular en 1989, esas bases conservadoras están muy presentes. Ante un posible giro al centro, los mecanismos más integristas se han puesto en marcha y no permitirán a Rajoy el mínimo movimiento, no a cualquier precio.


Como escribe Elvira Lindo en su columna de El País (El Perdedor, 28/05/08), el mayor problema del todavía líder popular es quizá, por encima de su poco carisma o de su giro centrista, que ha perdido. Que Dios le pille confesado.

Elkarrizketa sakonaren gidoia

Elkarrizketa Eusko Alkartasunako Bizkaia mailako komunikazio arduraduna den Israel Brull-i egin nion EAk Bilbon duen egoitzan. Mila esker elkarrizketa egitea onartzeagatik eta elkarrizketa aurretik, bitartean eta ondoren agertutako jarreragatik. Hau izan zen elkarrizketaren gidoia:

BEROKETA GALDERAK: (10 min)

1. Elkarrizketatuari buruzko sarrera bat: kargua, biografia apur bat, ibilbide politikoa, …


MUINA: (55min)

2. Hauteskunde kanpaina orokorrean: (15 min)
- nola egin den, nori zuzendua, zergatik, …
- Estatu eta autonomia mailan alderdien arteko kanpainaren iritzia

3. Programa elektorala: (20 min)
- puntu ezberdinak komentatu, lehentasunen ezarpena, zergatiak…

4. Hauteskundeen aurreikuspena eta emaitzen irakurketa. (10 min)

5. PNV – EA koalizioa. Mesedegarria ala kaltegarria? Iragana ala etorkizuna? (10 min)

AMAIERA: (15 min)

6. Etorkizunaren aurreikuspena erkidegoan eta estatuan:
- Ibarretxe Planaren ibilbidea
- hauteskunde autonomikoen prestakuntza

36. EUSKO SOZIOMETROA

36. soziometroa

Eusko Jaurlaritzak kaleratutako 36. soziometroan agertutakoak espero genitzakeen datuak konfirmatu dizkigu. 2008ª ezagun da krisi ekonomikoaren urtea izango dela, eta gizartearen kezka hori dela erakusten digu soziometroak. Etxebizitza eta lan merkatua (biak arazo ekonomikoari lotuak) dira gizartean kezka gehien sortzen dituzten arazoak, terrorismoa hirugarren plano batean utziz. Soilik Alderdi Popularretik gertu dauden hiritarrek ematen diote garrantzia gehien terrorismoari, etxebizitza eta lanaren gainetik.

Beste alde batetik, erkidegoaren azken lau urteotako egoeraren irakurketa esanguratsua izan daiteke. Lehenik eta behin, arreta deitzekoa da erantzun errepikatuena (% 41) inkestatuei eman ez zitzaien erantzun posible bat izatea, benetan EAEko egoerak berdin jarraitzen duenaren seinale. Bestetik, Zapateroren lehenengo legegintzaldiaren ondoren, erkidegoko polo ideologikoak dira egoerak hobetu duenaren aukera gutxien babesten dutenak. EAEren eta Estatuaren egoera demokraziaren funtzionamenduan islatzen bada, hor argi eta garbi gelditzen da gehiengo absolutua ez dagoela egoerarekin pozik, ez erkidegoan ezta Estatuan ere. PSEtik gertu dagoen jendeak ezik, beste alderdi guztietako jarraitzaileek uste dute demokraziaren funtzionamendua txarra dela erkidegoan, datu honek estatuan duen isla PPk soilik aldatuz.

Politikarientzat kezkagarria izan beharko lukeen beste datu bat gizarteak politikaz duen interesa da: % 72ak ez du interesik edo oso interes gutxi du politikan, soziometroaren hasieran ematen zaigun gizartearen arazoen inguruko datua konfirmatuz.

Hauteskunde prozesuei begiratuz, soziometroan argi geratzen da beranduago hauteskundeetan emandako emaitza: PSEk goranzko bidean jarraitzen du Madrileko gobernua lortu zuenetik. Dena den, EAJ da oraindik alderdi babestuena erkidegoan, eta lehendakaria politikari baloratuena. Azken hilabeteetan EAJko bi sektore historikoen borroka azaleratu egin da, autonomismoa eta autodeterminazioaren arteko eztabaida azaleratuz. Talka ideologiko hori argi ikusten da EAJko jarraitzaileek inkestan independentziaren inguruan duten jarreran, eta euren proiektuaren definizio falta horrek sortzen die hainbeste kalte elektoral jeltzaleei.

Hierarkizazio eta termometro adibideak:

Hierarkizazioa.

Hauteskunde mota ezberdinen artean (hau da, orokorrak, autonomikoak, udaletakoak eta Europakoak), zeintzuk dira, zuretzat, garrantzitsuenak? (71.or)

Termometroa.

Eta zu oso pozik, nahikoa pozik, ez oso pozik ala ez zaude batere pozik giza eskubideek Euskadin duten errespetuarekin? Eta Espainiako Estatuan dutenarekin? (25.or)

DROGEI BURUZKO EZTABAIDA TALDEA

Apirilaren 22ko goizeko 9etan ospatu zen Gizarte eta Komunikazio Zientzietako fakultatean drogei buruzko eztabaida. Partehartzaileak lau izan ziren: Aitor (Bilboko Gotzaina), Iraitz (Marihuanaren aldeko taldeko kidea), Asier (Drogen Aldeko Elkarteko kidea) eta Xabi, drogazale baten amaren paperean. Ikerrek moderatu zuen eztabaida, nahikoa era eraginkorrean. Eztabaida interesgarria izan zen, baina ez zuen ondorio garbirik ateratzeko balio, eztabaida bi iritzi kontrajarrien artekoa izan baitzen. Gotzaina eta ama drogen aurkakoak alde batetik, drogen aldeko elkarteetako kideak bestetik. Erdibidean ez genuen gizarte langilerik, psikologorik edo beste gremiorik aurkitu, ez genuen drogen inguruko informaziorik aurkitu. Informazio faltaz gain, eztabaida betiko topikoetan erori zen, droga gazteekin eta aisiarekin nahastuz, eta beste kontsumo mota batzuk baztertuz.

Hausnarketak:

Lehenago aipatu bezala, bi poloen arteko eztabaida izan zen. Bilboko gotzainaren papera betetzen zuen Aitor drogen kontra zegoen erabat, bekatua delako eta gizartea zein naturaren kontrakoak direlako. Bere ustetan, drogak legez kanpo utzi beharko lirateke, legeen gogortzearen bidez. Bide polizialetik bukatu behar omen da drogarekin bere ustez. Aitorrek ondo bete zuen apaiz atzerakoiaren papera, baina ez da ziurra berak egindako interpretazioa elizak drogen inguruan duen iritziarekin bat datorren. Bere iritziaren ildo beretik Xabik interpretatutako drogazale baten ama zegoen, drogen ilegaltasunaren aldekoa hau ere. Gizarteari kalte besterik egiten ez dion zerbait da droga eta, ondorioz, hauek desagertu egin behar dira, inola ere kontsumoa bultzatu. Albizuk ongi bete zuen ama biktimaren papera.

Lehenengo bien aurrean, Iraitz eta Asier drogen aldeko elkarteetako kideak zeuden. Lehena, marihuanan oinarritutako elkartearen kidea, ez zen drogaren legaltasunari buruz aritu, drogen normaltasunari buruz baizik. Bere iritziz, drogak kutsu soziala du, beraz legaltasuna eskatu ordez, gizarteak drogak normalizatu behar dituela defendatzen du. Drogazaleek gizartean duten irudia aldatu behar da. Norberak kontrolatutako kontsumoa babesten du, bere aburuz drogek ez gaituztelako kaltetzen, guk, kontsumo arduradun baten bidez, uzten ez badiegu. Momentu honetan, faltan bota zen eztabaidan psikologo papera bete lezakeen norbait, drogek dakarten menpekotasunari buruz hitz egiteko. Asier, bestetik, drogen legeztatzearen aldekoa da, ilegaltasunak mafiak soilik aberasten dituelako. Kaltegarriak izan ez daitezen, kontsumo arduradun bat sustatzearen aldekoa da, eta bere taldea informazio lanetan aritzen da.

77 URTE BERANDUAGO

Espainiako bigarren errepublikak 77 urte beteko lituzke gaur egun indarrean egongo balitz. Urtebetetzearen ordez, ospakizun eta artikuloren bat besterik ezin dugu aurkitu. Artikulo horietako bat El País egunkarian aurkitu dezakegu Felix Santos kazetariaren eskutik.

El 14 de abril y el patriotismo del recuerdo

Memoria Historikoaren Legeak eztabaida sortu du gizartean azken hilabeteetan, baina ez nahikoa sakona. Galtzaileen memoria berreskuratu nahi da, baina ez da inola ere zegoen sistema politiko lejitimoaren desagerpenaz eztabaidatzen. Ez da Franco diktadoreak aukeratutako estatu buruaren lejitimotasuna zalantzan jartzen. Espainiako trantsizio politikoko alderdiak arduratu ziren eztabaida posible hori lurperatzen. Demokraziarako bidea ez zuen oposizioak ireki, erregimen zaharretik zetozenak baizik, lehenago oposizioak zenbait eztabaidagai ahaztuko zituela ziurtatuz. Gaur egun demokraziatzat dugunera egin zen trantsizioa, lejitimotasunerako trantsizioa egin beharrean.

El Paíseko zutabearen inguruan, argi eduki beharko genuke zein den bere mezua. Azken hilabeteetan hartutako norabideari jarraituz, artikulo honek PRISAren ildo ideologikoari ongi eusten dio. Santosek garai hartako errepublikaren defentsa egiten du, betidanik jaso izan dituen kritiken aurka. Demokratizazio saiakera, hezkuntzaren hedapena,…bigarren errepublikaren helburu eta lorpenak zerrendatzen ditu, garai hura defendatuz. Hala ere, artikuloan aurrera eginez aurkitu dezakegu esan nahi duenaren muina. “El nunca más a las dos Españas confrontadas (…) fundamenta nuestra constitución”. Bi Espainia ezberdinen eztabaida ez da jadanik errepublikaren inguruko eztabaida, Espainia ulertzeko bi era kontrajarrien eztabaida baizik. Espainia ulertzeko modua ez zen II. errepublika garaian asmatu, eta ez du konstituzioak argituko, bi ideia hauek ez datozelako bat. Ondorioz, artikuloaren bitartez bilatzen dena Espainiako bi alderdi nagusien arteko akordioa da, trantsizioan emandako elkar ulertzea errepikatzea, errepublika eta monarkiaren arteko eztabaida, beste bein, beste baterako utziz.

¿Qué pasaría...?

GRANDE BENEDETTI